برانگيخته شدن به كفر در خواهند غلطيد با اين وجود بر نبوت آنها صحه نهاد . اما در باب ابلاغ رسالت نيز جمهور فرق اسلامى ، قائل به عصمت پيامبران بوده و آنها را از هر گونه دروغ پردازى و تحريف حقايق آسمانى چه بطور عمد و چه سهو مبرا دانسته‌اند فقط « قاضى ابوبكر باقلانى » [ 1 ] معتقد است كه ممكن است انبياء از روى نسيان و فراموشى و يا لغزش در گفتار از دايرهء عصمت خارج گردند بخش سوم مربوط به فتاوى و احكام است كه بجز طائفه‌اى بسيار كوچك از اهل تسنن اجماع فرق اسلامى عقيده دارند كه در بيان اين گونه مسائل عمداً و سهواً از پيامبران خطا و لغزشى صورت نپذيرفته است . و اما بخش چهارم كه مربوط به كردار و روش سلوك پيامبران است . دانشمندان اسلامى را به پنج گروه مختلف تقسيم نموده است : گروه اول پيروان مكتب اماميه هستند كه بروز گناه را چه صغيره و كبيره و چه عمداً و نسيانا چه به صورت سهو و اسهاء [ 2 ] از جانب انبياء منتفى مىدانند ، فقط « شيخ صدوق » [ 3 ] و استادش « محمد بن حسن بن وليد » لغزش در كردار را به صورت اسهاء در مورد پيامبران و نيز ائمه طاهرين جايز مىدانند چرا كه اسهاء از جانب رحمان و سهو ، وسوسه‌اى شيطانى است . گروه دوم : اكثريت « معتزله » را تشكيل مىدهد كه ارتكاب گناهان كبيره را از

--> [ 1 ] « قاضى ابوبكر محمد بن طيب باقلانى بصرى » از متكلمين اشعرى مذهب است كه در بغداد رحل اقامت گشوده بود و از او تأليفات مشهورى بر جاى مانده است مانند ( اعجاز قرآن - التمهيد و الملل و النحل ) وفات او به سال 403 ه . ق بوقوع پيوسته است در مناظره‌اى كه ميان او و شيخ مفيد عليه الرحمة صورت پذيرفت شيخ بر وى غلبه مىكند و قاضى خطاب به وى مىپرسد : آيا تو از كميّت هر چيز با خبر هستى ؟ شيخ جواب داد : بلى آنچه از اسباب و لوازم خانه پدريت كه فرض نمايى . [ 2 ] اسهاء به معناى به سهو و غفلت واداشتن و تعديه ( سهاعن / غفلت كرد ) مىباشد القاموس المحيط ج 4 - ص 346 [ 3 ] شيخ صدوق قدس اللّه روحه در كتاب من لا يحضر مىفرمايد : سهو و غفلت پيامبر جنبهء الهى دارد و به مانند سهو ما انسانها نمىباشد چرا كه خداوند پيامبرش را به غفلت واميدارد تا بداند كه او نيز مخلوقى بيش نيست تا بدينوسيله براى خداوند شريكى قرار ندهد و نيز مردم حكم واقعى سهو و نسيان را بدانند كه در چه مواردى حكم به سهو صحيح است و نيز بايد دانست كه سهو ناشى از انسانها - منبعث از شيطان است و ما به خوبى مىدانيم كه شيطان را بر انبياء عظام و ائمه طاهرين هيچ راهى نيست مگر مشركان و كسانى كه از او تبعيت كرده و بر خود مسلط سازند . ( من لا يحضره الفقيه )